Με τις εποχές συμβαίνει κάτι μαγικό: τα παιδιά τις “ξέρουν” στο σώμα τους (κρύο–ζέστη, αέρας, μυρωδιές), αλλά δυσκολεύονται να τις βάλουν σε λέξεις και να τις συνδέσουν με τους μήνες. Σ’ αυτή τη δραστηριότητα, οι εποχές γίνονται μυστικά αντικείμενα που μυρίζουν/ακούγονται/αγγίζονται, ώστε τα παιδιά να μαντεύουν πρώτα με τις αισθήσεις και μετά να κάνουν το μεγάλο βήμα: να ταΐσουν την κάθε εποχή με τους σωστούς μήνες.
Στόχος:
Να αναγνωρίσουμε τις 4 εποχές μέσα από αισθητηριακά στοιχεία και να ταξινομήσουμε τους 12 μήνες στη σωστή εποχή, ενισχύοντας λεξιλόγιο, κατηγοριοποίηση και χρονική ακολουθία.
Υλικά:
- 4 «μυστικά κουτιά» (ένα για κάθε εποχή): κουτιά ή πουγκιά ή χάρτινες σακούλες ή φάκελοι
(σημασία έχει να μην φαίνεται το περιεχόμενο) - 2–3 μικρά αντικείμενα/υλικά για κάθε εποχή (θα βρείτε ιδέες παρακάτω)
- 12 κάρτες μηνών
Βρείτε τις 12 κάρτες με τους μήνες στο Συνοδευτικό Υλικό
- 4 καρτέλες με τις λέξεις & σύμβολα των εποχών (Χειμώνας/ Άνοιξη/ Καλοκαίρι/ Φθινόπωρο)
Βρείτε τις 4 καρτέλες εποχών στο Συνοδευτικό Υλικό
Προετοιμασία
Ετοιμάζουμε 4 “μυστικά” σύνολα. Ενδεικτικά (χαμηλού κόστους):
- Χειμώνας: βαμβάκι (χιόνι), κουδουνάκι, άρωμα κανέλας και γαρύφαλλου (σε βαμβάκι) ή κανελόξυλο και ολόκληρο γαρύφαλλο
- Άνοιξη: αποξηραμένη λεβάντα ή σαπουνάκι, “γρασίδι” από πράσινο χαρτί, ένα μικρό λουλουδάκι
- Καλοκαίρι: κοχύλι, λίγη άμμος σε σακουλάκι, άρωμα λεμόνι
- Φθινόπωρο: ξερά φύλλα, κουκουναράκι, κάστανο
Πορεία:
1) Στήνουμε το μυστήριο
Καθόμαστε σε κύκλο και φέρνουμε μπροστά τα 4 “μυστικά” κουτιά. Λέμε:
«Σήμερα θα γίνουμε ντετέκτιβ! Σε κάθε κουτί κρύβεται μια εποχή. Δε θα κοιτάξουμε… θα μαντέψουμε με τις αισθήσεις!»
2) Μαντεύουμε την εποχή με 3 αισθήσεις
Παίρνουμε ένα κουτί και κάνουμε 3 “στάσεις”:
- Ακούω (αν έχει κουδουνάκι/κοχύλι): “τι ήχο κάνει;”
- Μυρίζω (κοντά, με ασφάλεια): “τι μυρωδιά μου θυμίζει;”
- Αγγίζω (ένα-ένα παιδιά): “πώς νιώθει; μαλακό; τραχύ;”
Ρωτάμε:
- «Τι σου θυμίζει αυτό;»
- «Πότε το συναντάμε;»
- «Ποια εποχή μπορεί να είναι; Γιατί;»
Έπειτα βάζουμε το κουτί στο κέντρο και “βαφτίζουμε” την εποχή με συμφωνία ομάδας. Απλώνουμε τις 4 καρτέλες εποχών στο πάτωμα.
3) Περνάμε από την εποχή στους μήνες
Λέμε:
«Τώρα η εποχή πεινάει! Θέλει να την ταΐσουμε με τους μήνες που της ταιριάζουν.»
Βάζουμε στο πάτωμα (ή σε τραπεζάκι) τις 4 κάρτες εποχών σαν “πιάτα” (Χειμώνας–Άνοιξη–Καλοκαίρι–Φθινόπωρο).
Βρείτε τις 4 κάρτες εποχών στο Συνοδευτικό Υλικό.
Απλώνουμε δίπλα τις 12 κάρτες μηνών.
Βρείτε τις 12 κάρτες με τους μήνες στο Συνοδευτικό Υλικό.
Καλούμε τα παιδιά ένα-ένα:
- να διαλέξουν έναν μήνα
- να τον τοποθετήσουν επάνω στην κάρτα της εποχής που πιστεύουν ότι ταιριάζει (δηλαδή “ταΐζουν” την εποχή)
- και να πουν μια μικρή αιτιολόγηση:
«Διαλέγω τον ___ γιατί… (κάνει κρύο/έχει ήλιο/πέφτουν φύλλα/ανθίζουν λουλούδια).»
Αν κάποιο παιδί δυσκολεύεται, δίνουμε δύο επιλογές:
«Ο ___ ταιριάζει περισσότερο στον Χειμώνα ή στο Καλοκαίρι; Γιατί;»
Δεν μας νοιάζει να είναι όλα “τέλεια” από την πρώτη φορά. Μας νοιάζει να ακουστούν οι συλλογισμοί και να χτίζεται σιγά-σιγά η σύνδεση εποχής–μήνα.
4) Η μικρή ιστορία του μήνα
Όταν ολοκληρώσετε την ταξινόμηση, διαλέγει κάθε παιδί 1 μήνα και φτιάχνει μία πρόταση:
«Τον/Τη ___ εγώ… (φοράω…, παίζω…, μυρίζω…, βλέπω…).»
Αν κάποιο παιδί δυσκολεύεται, δίνουμε επιλογές:
- «Τον ___ κάνει πιο πολύ κρύο ή ζέστη;»
- «Τον ___ βλέπουμε πιο πολλά λουλούδια ή φύλλα;»
Στο τέλος…
Κοιτάμε τις 4 “ομάδες” μηνών και λέμε:
«Οι εποχές είναι σαν κουτιά-θησαυροί. Μέσα τους κρύβουν μυρωδιές, ήχους, πράγματα… και μήνες!»
