Παιχνίδια δημιουργικότητας

Παιχνίδια δημιουργικότητας

Παιχνίδια

 

Για να κατανοήσουμε με ένα διαφορετικό τρόπο τη δημιουργικότητα αρκεί να αναλογιστούμε: «Πότε ήταν η τελευταία φορά που έκανα κάτι για πρώτη φορά;»

 

«Τα σπουδαία πράγματα δεν γίνονται από ένστικτο.

Είναι αποτέλεσμα μιας σειράς μικρότερων πραγμάτων που συναντώνται». 

V. Van Gogh


Όταν είσαι παιδαγωγός ή γονέας, όταν ανατρέφεις, διδάσκεις τα παιδιά και μαθαίνεις από τα παιδιά, τότε δύσκολα βιώνεις επαναλαμβανόμενες μέρες. Για να βοηθήσουμε όμως τα παιδιά να αναπτύξουν τη δημιουργικότητά τους δεν αρκεί μόνο αυτό. Χρειάζεται και εμείς οι ίδιοι να αναπτυχθούμε δημιουργικά και να διασφαλίσουμε ότι τα παιδιά θα ζουν σε ένα περιβάλλον που θα παρέχει ευκαιρίες να πρωτοτυπήσουν, να φανταστούν, να σκεφτούν με εναλλάκτικούς και μοναδικούς τρόπους.

Η δημιουργικότητα είναι:

  • Η κινητήρια δύναμη της κοινωνίας μας
  • Η μελλοντική απαίτηση για να συνεχίσουμε να εξελισσόμαστε.

Χωρίς να υποτιμάμε το δημιουργικό έργο των μοναχικών, ιδιοφυιών ανθρώπων, θεωρείται πλέον δεδομένος ο ρόλος της διαμόρφωσης κατάλληλων περιβαλλοντικών συνθηκών για την παραγωγή πρωτότυπων αντιδράσεων. Διατυπώνοντας το διαφορετικά η δημιουργικότητα είναι περισσότερο θέμα συστηματικής εξάσκησης και λιγότερο ένα ταλέντο.Κατά τη διάρκεια της σύλληψης μίας δημιουργικής ιδέας συμβαίνουν πολλά πράγματα στο μυαλό του δημιουργού της, που αν και δεν έχουν άμεση σχέση με την υλοποίησή της, ωστόσο επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα.

 

ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Σύμφωνα με τον Torrance και πολλούς μετέπειτα ερευνητές μπορούμε να ορίσουμε τη δημιουργικότητα μέσα από συγκεκριμένα κριτήρια:

Ευχέρεια: Είναι η ικανότητα για παραγωγή μεγάλου αριθμού απαντήσεων σε ένα ζήτημα. π.χ. Μπορείς να σκεφτείς όσο το δυνατόν περισσότερα αντικείμενα που είναι φτιαγμένα από ξύλο;

Ευελιξία: Είναι η ικανότητα παραγωγή ποικιλίας απαντήσεων σε ένα προκαθορισμένο θέμα. π.χ. Μπορείς να σκεφτείς πολλά και διαφορετικά αντικείμενα που κάνουν θόρυβο; (μία ομάδα αντικειμένων είναι τα μουσικά όργανα, μία άλλη είναι οι οικιακές συσκευές, μία ακόμα τα μεταφορικά μέσα κ.ο.κ.)

Εστίαση στις λεπτομέρειες: Αφορά στην ικανότητα ανάπτυξης μιας ιδέας στις λεπτομέρειές της. π.χ. Μπορείς να περιγράψεις με όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες την καλύτερη για σένα κασετίνα;

Πρωτοτυπία: Είναι η στατιστικά ασυνήθιστη και σπάνια αντίδραση (για το ίδιο το άτομο ή το κοινωνικό σύνολο). Είναι δηλαδή, αυτό που θα δημιουργήσει κάποιος για πρώτη του φορά ή για πρώτη φορά γενικά.

 

«Η δημιουργικότητα είναι η νοημοσύνη που αποφασίζει να διασκεδάσει».

Albert Einstein

 

Τεχνικές εξάσκησης της δημιουργικότητας

Υπάρχουν πολλοί τρόποι ανάπτυξης και αξιολόγησης της δημιουργικότητας ενός ατόμου. Παρακάτω περιγράφονται συνοπτικά κάποιοι από αυτους.

Τεχνική ιδεοθύελλας ή καταιγισμού ιδεών του Osborn

  • Είναι κυρίως μια ομαδική διαδικασία που αφορά στην ενεργοποίηση, παραγωγή και καταγραφή πολλών ιδεών με σκοπό την επίλυση ενός προβλήματος. Βασίζεται στην πεποίθηση ότι η ποσότητα ιδεών δύναται να συμβάλλει και στην ποιότητα ιδεών. Η αξιολόγηση των διατυπωμένων ιδεών, γίνεται μετά την ολοκλήρωση της καταγραφής τους.
  • Πρόεκταση της τεχνικής της ιδεοθύελλας είναι η δημιουργία νοητικών χαρτών (mind maps). Οι νοητικοί χάρτες είναι πιο οργανωμένοι στο σχεδιασμό τους και βοηθούν όχι μόνο στη διδασκαλία νέων εννοιών αλλά και στη δημιουργική επίλυση προβλημάτων.

Συνέπειες

Σκεφτόμαστε με έναν διαφορετικό τρόπο τις φυσικές συνέπειες των πραγμάτων. Κάνουμε υποθετικές ερωτήσεις και ψάχνουμε περισσότερες από μία απαντήσεις.

Για παράδειγμα:

Τι θα συνέβαινε αν καταλαβαίναμε τι λένε τα ζωάκια;

Τι θα συνέβαινε αν περπατούσαμε με τα χέρια;

Τι θα συνέβαινε αν όλη μέρα ήταν μέρα;

Τι θα συνέβαινε αν δεν είχαμε αυτοκίνητα;

Τροποποιήσεις

Επιλέγουμε ένα αντικείμενο, εστιάζουμε σε βασικά χαρακτηριστικά του (π.χ. μέγεθος, σχήμα, υλικό, χρώμα) και προσπαθούμε να το αλλάξουμε για να το βελτιώσουμε.

Για παράδειγμα:

Τι θα μπορούσε να γίνει μεγαλύτερο για να είναι πιο αναπαυτικό;

Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε στην τάξη μας για να έχουμε περισσότερο χώρο;

Το καλύτερο μολύβι του κόσμου.....

Ασυνήθιστες χρήσεις

Αξιοποιώντας ανακυκλώσιμα ή άλλα υλικά αναζητούμε πολλούς και διαφορετικούς τρόπους χρησιμοποίησής τους.

Για παράδειγμα:

Με ποιους διαφορετικούς τρόπους μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μία εφημερίδα, ένα συνδετήρα, ένα πλαστικό μπουκάλι νερού, ένα κουτί, ένα βιβλίο;

 

Δημιουργικότητα και εκπαίδευση

Η δημιουργικότητα του παιδιού που μεγαλώνει, σταδιακά περιορίζεται. Μαθαίνει περισσότερο να εξασκεί τη συγκλίνουσα κριτική σκέψη του (είναι η σκέψη που συνήθως οδηγεί σε μία ορθή, λογική λύση) και λιγότερο την αποκλίνουσα δημιουργική σκέψη του (είναι η σκέψη που οδηγεί σε πολλές πιθανές λύσεις για ένα ζήτημα που συχνά είναι καινοτόμες). Αυτό συμβαίνει γιατί σταδιακά καλείται να απαντήσει σε κλειστού τύπου ερωτήσεις και να αποστηθίσει τη γνώση.

Ένας τρόπος για να ενθαρρύνουν οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς την ανάπτυξη της δημιουργικής σκέψης των παιδιών είναι αρχικά οι ίδιοι να μπουν στη διαδικασία να διατυπώνουν ανοιχτού τύπου ερωτήσεις στα παιδιά.

Οι ανοιχτές ερωτήσεις επιτρέπουν πολλές πιθανές απαντήσεις για να εκφράσουν τα παιδιά αυτό που γνωρίζουν, σκέφτονται ή αισθάνονται.

Παραδείγματα ανοιχτών ερωτήσεων:

Πώς το σκέφτηκες / ένιωσες.....;

Τι θα μπορούσες να κάνεις διαφορετικά;

Τι θα άλλαζες;

Γιατί νομίζεις ότι συμβαίνει αυτό;

Μπορείς να σκεφτείς ένα διαφορετικό τέλος για την ιστορία;

Ένας άλλος τρόπος είναι να σχεδιάζουν δημιουργικές δραστηριότητες για τα παιδιά. Και ο πιο εύφορος τόπος δράσης είναι το παιχνίδι. «Το παιχνίδι είναι η εργασία του παιδιού» όπως είπε η Maria Montessori και το δημιουργικό παιχνίδι ο καλύτερος τρόπος να εξελιχθούμε, να μάθουμε, να ανακαλύψουμε και να ωριμάσουμε.

Η πραγματοποίηση ανοιχτών – δημιουργικών δραστηριοτήτων (στη ζωγραφική, στο χορό, στο θέατρο, στην ανάπτυξη του λόγου) συντελεί τελικά, στην αφομοίωση της γνώσης με ένα βιωματικό τρόπο. Επιτρέπει δε, την ελεύθερη έκφραση των παιδιών, την ενίσχυση της αυτοεκτίμησής τους και την συνειδητοποίηση έμπρακτα, ότι τα λάθη έχουν την αξία τους.

Για περισσότερα παιχνίδια και δραστηριότητες για τα παιδιά που αναπτύσσουν τη δημιουργικότητά τους πατήστε εδώhttps://www.diptyxo.gr/product-display/812/tetradio-dimioyrgikotitas-drastiriotites-gia-paidia-apo-3-eton

Αβερκίου Μαριάννα

 

ΆΡΘΡΑ

Μελισσούλα

των Αργυρώ Παναγιώτου & Κάλλιας Ραμαντάνη Να µια ιδέα: Δημιουργούμε και άλλους ήρωες από...

Λουλούδι σε βάζο

των Αργυρώς Παναγιώτου & Κάλλιας Ραμαντάνη Να µια ιδέα: Δημιουργήστε πρωτότυπες κορνίζες...