Οι θησαυροί της φύσης στη γειτονιά

Οι θησαυροί της φύσης στη γειτονιά

Γράφει η Ελένη Σβορώνου, φιλόλογος,

υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

στο WWF Ελλάς.

Κάθε γειτονιά έχει έστω κι ένα δέντρο. Η συμβολή του στην ποιότητα ζωής μας αλλά και στη βιοποικιλότητα της πόλης δεν είναι καθόλου αμελητέα. Μπορούμε να δουλέψουμε με τα παιδιά το θέμα του πρασίνου στην πόλη παίζοντας και ανακαλύπτοντας κρυμμένους θησαυρούς της φύσης ανάμεσα στο τσιμέντο και την άσφαλτο.

Τα δέντρα απορροφούν τους αέριους ρύπους, επομένως καθαρίζουν την ατμόσφαιρα, απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, επομένως συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου και δίνουν οξυγόνο. Προσφέρουν στέγη και τροφή σε έντομα, πουλιά, μικρά θηλαστικά και άλλα ζώα και μας χαρίζουν αισθητική απόλαυση. Κάθε δέντρο είναι ένα μικρό οικοσύστημα. Από το δέντρο θα ταξιδέψουμε στο δάσος.

Υλικά: Άδεια σπιρτόκουτα, καλαθάκια, κουτάκια, μεγεθυντικοί φακοί, χαρτιά μολύβια, στηρίγματα ή τετράδια, φωτογραφικές μηχανές, χάρτινες σακούλες (για μαναβικά). Προαιρετικά: γάντια μιας χρήσης, σακούλα σκουπιδιών.

Δράση.

Βήμα 1. Προετοιμασία για μια βόλτα στη γειτονιά.

Αν υπάρχει ένα πάρκο ή άλσος, επιλέγουμε αυτόν τον χώρο. Ελέγχουμε τη διαδρομή και το χώρο όπου θα συγκεντρωθούμε να είναι ασφαλείς και να προσφέρονται για το σκοπό της επίσκεψης.

Αν δεν υπάρχει ελεύθερος χώρος πρασίνου, επιλέγουμε μια σύντομη διαδρομή που να έχει δέντρα.

Προετοιμάζουμε τα παιδιά σε ψυχολογικό και πρακτικό επίπεδο.

Σε ψυχολογικό επίπεδο, δημιουργούμε αίσθηση προσδοκίας για την εξόρμησή μας με ερωτήσεις όπως: «Σας αρέσουν τα ζώα; Ποια ζώα φαντάζεστε ότι μπορούν να ζουν δίπλα μας, κοντά στο σχολείο; Μπορεί να συναντήσουμε ζώα που δε γνωρίζουμε;»

«Πάμε να γίνουμε εξερευνητές της φύσης στη γειτονιά μας. Τι θα χρειαστούμε;»

Προετοιμαζόμαστε σε πρακτικό επίπεδο. Χρειαζόμαστε κατάλληλα ρούχα, άνετα, ζεστά ή δροσερά ανάλογα με την εποχή. Χρειαζόμαστε ένα σακίδιο ή καλαθάκι με το νερό μας. Καλύτερα παγούρι και όχι πλαστικό μπουκάλι. Εξηγούμε γιατί. Χρειαζόμαστε ένα μεγεθυντικό φακό, κουτάκια για να συλλέγουμε δείγματα από τη φύση. Χαρτί και μολύβι για να σχεδιάζουμε αυτά που βλέπουμε. Ένα στήριγμα για να ακουμπάμε το χαρτί μας. Όσοι θέλουν φέρνουν φωτογραφικές μηχανές ή φέρνει ο/η εκπαιδευτικός. Τα παιδιά δείχνουν τα ζώα και ο/η εκπαιδευτικός φωτογραφίζει.

Φτιάχνουμε μια «αράχνη» με αυτά που δεν μπορούμε να κάνουμε στην εξόρμησή μας. Δεν μπορούμε να κόβουμε λουλούδια ή φύλλα από τα δέντρα, δεν πετάμε σκουπίδια, δε φεύγουμε μακριά από την ομάδα κ.λπ.

Μπορούμε να μαζεύουμε από κάτω φύλλα, καρπούς, λουλούδια, φτερά από πουλιά, πέτρες και ό,τι άλλο από τη φύση μας αρέσει. Δεν αιχμαλωτίζουμε και δεν ταλαιπωρούμε τα ζώα.

Αν θέλουμε παίρνουμε μαζί μας μια μεγάλη σακούλα σκουπιδιών και γάντια για να μαζέψουμε τα σκουπίδια που θα βρούμε στο πάρκο. (Έχουμε ελέγξει προηγουμένως ότι δεν υπάρχουν επικίνδυνα σκουπίδια.)

Βήμα 2. Μικροί εξερευνητές εν δράσει.

Τα παιδιά έχουν συγκεκριμένες αποστολές:

-Να μετρήσουν τα δέντρα στη διαδρομή ή σε έναν ορισμένο χώρο στο πάρκο.

-Να εξερευνήσουν ένα δέντρο, να εντοπίσουν και να καταγράψουν όσα περισσότερα ζώα μπορούν. Χρησιμοποιούν και την ακοή τους για ζώα που μπορεί να μη φαίνονται αλλά ακούγονται. Σχεδιάζουν τα ζώα που θα βρουν ή τα φωτογραφίζουν.

-Να συλλέξουν δείγματα από φύλλα, καρπούς, λουλούδια που θα βρουν πεσμένα κάτω.

-Να μαζέψουν φύλλα διαφορετικά μεταξύ τους σε μικρή χάρτινη σακούλα.

Βήμα 3. Πίσω στην τάξη.

Εκθέτουμε και σχολιάζουμε τους θησαυρούς μας. Βλέπουμε τις φωτογραφίες. Πόσα ζώα καταγράψαμε; Πόσα από αυτά δεν τα ξέραμε; Σε πόσες ομάδες μπορούμε να κατατάξουμε τα ζώα; Με τι κριτήρια;

Απλώνουμε τα φύλλα. Με ποια κριτήρια μπορούμε να κατατάξουμε τα φύλλα σε ομάδες; (Μεγάλα/μικρά, χλωρά/ξηρά, με βάση το σχήμα τους κ.λπ.)

Σε τι χρησιμεύουν τα φύλλα στο φυτό;

Βήμα 4. Κατασκευή μάσκας.

Χρησιμοποιούμε χάρτινες σακούλες (για μαναβικά) για να φτιάξουμε μάσκες με τα φύλλα, τους καρπούς και τα φυσικά αντικείμενα που συλλέξαμε. Ανοίγουμε τρύπες στις σακούλες για μάτια και στόμα και τις στολίζει το κάθε παιδί όπως θέλει. Μεταμορφώνεται σε ένα ξωτικό του δάσους. Παίζουμε θεατρικό παιχνίδι.

Βήμα 5: Έκθεση με θέμα

«οι θησαυροί της φύσης στη γειτονιά μου».

Εκθέτουμε τις φωτογραφίες, γράφουμε μηνύματα, ζωγραφίζουμε και ευαισθητοποιούμε γονείς και γείτονες και το δήμο για την αξία του πρασίνου στη γειτονιά και την ανάγκη προστασίας του.

Περισσότερο

παιδαγωγικό υλικό

για την κλιματική αλλαγή

στο htt:.//www.wwf.gr,

στο Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Υλικό.

Mπορείτε να φωνάξετε το WWF στο σχολείο σας για ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Τηλ. 210 3314 893. Τα παπούτσια όλων γίνονται παιχνίδια. Παίξτε με κέφι και χαρά!

1. Βάζω – βγάζω

τα παπούτσια μου.

• Υλικά: Τα παπούτσια των παιδιών

• Χώρος διεξαγωγής παιχνιδιού: Εσωτερικός χώρος

• Αριθμός παικτών: Όλα τα παιδιά της τάξης

Τρόπος παιξίματος:

Σχηματίζουμε με τα παιδιά κύκλο στο πάτωμα και τους ζητούμε να βγάλουν και να ξαναβάλουν τα παπούτσια τους όσο πιο γρήγορα μπορούν. Νικητής αναδεικνύεται αυτός που θα τελειώσει πρώτος.

2. Το παπούτσι ακουμπώ.

• Υλικά: Σχοινάκι

• Χώρος διεξαγωγής παιχνιδιού: Εξωτερικός χώρος

• Αριθμός παικτών: Όλα τα παιδιά της τάξης

Τρόπος παιξίματος: Με λάχνισμα επιλέγουμε δύο παιδιά που θα γυρίζουν το σχοινάκι. Τα υπόλοιπα δημιουργούν μια σειρά και ένα-ένα λέει:

Εν, δυο, το παπούτσι ακουμπώ.

Τρία, τέσσερα, έξω θα βγω.

Πέντε, έξι, πίσω γυρνώ.

Εφτά, οκτώ, την πύλη περνώ.

Εννέα, δέκα, τώρα θα βγω.

Στον πρώτο στίχο κάθε παιδί μπαίνει και αρχίζει να πηδάει, ενώ σκύβει να ακουμπήσει και τα δυο παπούτσια του. Στο δεύτερο στίχο βγαίνει και τρέχει γύρω-γύρω στην άλλη πλευρά, πριν ξαναμπεί στον τρίτο στίχο. Στον τέταρτο στίχο πηδάει με μαζεμένα γόνατα και στον τελευταίο στίχο βγαίνει.

3. Παπουτσωμένες καρέκλες.

• Υλικά: Καρέκλα, παπούτσια

• Χώρος διεξαγωγής παιχνιδιού: Εσωτερικός χώρος

• Αριθμός παικτών: Όλα τα παιδιά της τάξης σε ζευγάρια

Τρόπος παιξίματος: Με λάχνισμα επιλέγουμε δύο παιδιά, ενώ τα υπόλοιπα κάθονται κυκλικά στο πάτωμα. Τοποθετούμε δυο καρέκλες αντικριστά, στο κέντρο του κύκλου, ενώ οι παίκτες κάθονται κάτω με κλειστά τα μάτια. Ρίχνουμε τα παπούτσια σκόρπια στον κύκλο. Μόλις χτυπήσουμε το τύμπανο τρεις φορές, τα δύο παιδιά αρχίζουν να κινούνται στον κύκλο, προσπαθώντας να βρουν τα παπούτσια. Όταν ένα από τα παιδιά βρει ένα παπούτσι, προσπαθεί «να το φορέσει» σε ένα πόδι της καρέκλας. Νικητής αναδεικνύεται εκείνος που κατορθώνει να καθίσει πρώτος σε μια καρέκλα, η οποία έχει «παπουτσωμένα» και τα τέσσερα πόδια της.

4. Περπατώ

με διαφορετικά παπούτσια.

• Υλικά: Τα σώματα των παιδιών

• Χώρος διεξαγωγής παιχνιδιού: Εσωτερικός χώρος

• Αριθμός παικτών: Όλα τα παιδιά της τάξης

Τρόπος παιξίματος: Υπενθυμίζουμε στα παιδιά ότι υπάρχουν διαφόρων ειδών παπούτσια (γαλότσες βροχής, μπότες, παπούτσια χορού, παπούτσια με ψηλά τακούνια, σαγιονάρες, βατραχοπέδιλα κ.λπ.). Τα παροτρύνουμε να επιλέξουν ένα είδος παπουτσιού και να δείξουν με παντομίμα πώς περπατάμε με αυτό. Η υπόλοιπη ομάδα μαντεύει το είδος του παπουτσιού.

5. Παρέες παπουτσιών.

• Υλικά: Τα σώματα των παιδιών

• Χώρος διεξαγωγής παιχνιδιού: Εσωτερικός χώρος

• Αριθμός παικτών: Όλα τα παιδιά της τάξης

Τρόπος παιξίματος: Ζητούμε από τα παιδιά να σχηματίσουν παρέες ανάλογα με τις οδηγίες που τους δίνουμε και αφορούν τα παπούτσια τους:

• Όσοι φορούν αθλητικά παπούτσια να κάτσουν μαζί.

• Όσοι φορούν παπούτσια με κορδόνια να κάτσουν μαζί.

• Όσοι φορούν μαύρα, κόκκινα ή λευκά παπούτσια να κάτσουν μαζί.

• Όσοι φορούν παπούτσια με βέλκρο (σκριτς κρατς)να κάτσουν μαζί.

• Όσοι φορούν παπούτσια με σχέδια να κάτσουν μαζί κ.λπ.

6. Κουκούτσια σε ένα παπούτσι.

• Υλικά: Κουκούτσια από βερίκοκα, ένα αθλητικό παπούτσι μεγάλου μεγέθους

• Χώρος διεξαγωγής παιχνιδιού: Εσωτερικός χώρος

• Αριθμός παικτών: Όλα τα παιδιά της τάξης

Τρόπος παιξίματος: Τοποθετούμε ένα αθλητικό παπούτσι (κατά προτίμηση μεγάλο μέγεθος) κοντά σε έναν τοίχο της τάξης. Παρακαλούμε τα παιδιά να σταθούν το ένα πίσω από το άλλο και σε απόσταση μισού μέτρου από το παπούτσι. Δίνουμε σε κάθε παιδί δύο κουκούτσια από βερίκοκα και εκείνα με τη σειρά προσπαθούν να τα βάλουν στο παπούτσι. Αφού ολοκληρώσουν όλα τα παιδιά την προσπάθειά τους, μετράμε πόσα κατάφεραν να βάλουν τα κουκούτσια τους στο παπούτσι.

ΆΡΘΡΑ

Μελισσούλα

των Αργυρώ Παναγιώτου & Κάλλιας Ραμαντάνη Να µια ιδέα: Δημιουργούμε και άλλους ήρωες από...

Λουλούδι σε βάζο

των Αργυρώς Παναγιώτου & Κάλλιας Ραμαντάνη Να µια ιδέα: Δημιουργήστε πρωτότυπες κορνίζες...